پیش‌بینی سبک هویت و کجروی بر اساس اعتیاد به فضای مجازی در دختران نوجوان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه روانشناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

با توجه به گسترش استفاده از فضای مجازی و پیامدهای بالقوه آن بر تحول هویت و رفتارهای نوجوانان، این پژوهش با هدف پیش‌بینی سبک هویت و کجروی بر اساس مؤلفه‌های اعتیاد به فضای مجازی در دختران نوجوان انجام شد. این مطالعه از نوع همبستگی با طرح پیش‌بینی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم در سال تحصیلی 1404-1403 بود که از بین آنها 350 نفر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای از مناطق مختلف تهران انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های اعتیاد به فضای مجازیمبتنی بر موبایل (خواجه احمدی و همکاران، 1395)، پرسشنامه سبک هویت برزونسکی (ISI) (وایت و همکاران، 1998؛ هنجاریابی جوکار و حسین چاری، 1380) و پرسشنامه سنجش کجروی دختران نوجوان (پور قاضی و همکاران، 1401) بود. داده‌ها با استفاده از رگرسیون چندگانه در نرم‌افزار SPSS-28 تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که مدل رگرسیون برای پیش‌بینی ترکیب سبک هویت و کجروی معنادار است. از بین مؤلفه‌های اعتیاد به فضای مجازی، مؤلفه‌های عملکرد فردی (β = 0.241, p < 0.01) و روابط اجتماعی (β = 0.21, p < 0.01) به صورت مثبت و معنادار و مؤلفه مدیریت زمان (β = -0.09, p < 0.05) به صورت منفی و معنادار توانستند متغیر ملاک را پیش‌بینی کنند. با توجه به یافته‌ها، به نظر می‌رسد اعتیاد به فضای مجازی می‌تواند سهم قابل توجهی در تبیین سبک هویت و کجروی در دختران نوجوان داشته باشد. طراحی برنامه‌های آموزشی سواد رسانه‌ای و تقویت خدمات مشاوره‌ای مدرسه محور می‌تواند در کاهش پیامدهای منفی اعتیاد به فضای مجازی مؤثر باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Predicting Identity Style and Deviance Based on Cyberspace Addiction in Adolescent Girls

نویسندگان [English]

  • Mozhgan Fereydounnezhad
  • Fatemeh Masoumi
Department of Psychology, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Considering the widespread use of cyberspace and its potential consequences on identity development and adolescent behaviors, this study aimed to predict identity style and deviance based on the components of cyberspace addiction in adolescent girls. This correlational study employed a predictive design. The statistical population consisted of all female high school students in Tehran during the 2024-2025 academic year. A sample of 350 participants was selected through multi-stage cluster sampling from different districts of Tehran. Research instruments included the Mobile-Based Virtual Space Addiction Questionnaire (Khajeh Ahmadi et al., 2016), Berzonsky's Identity Style Inventory (ISI) (White et al., 1998), and the Adolescent Girls’ Deviance Questionnaire (Pour Ghazi et al., 2022). Data were analyzed using multiple regression analysis in SPSS-28 software. The results indicated that the regression model for predicting the composite variable of identity style and deviance was significant. Among the components of cyberspace addiction, personal performance (β = 0.241, p < 0.01) and social relationships (β = 0.21, p < 0.01) were positive and significant predictors, while time management (β = -0.09, p < 0.05) was a negative and significant predictor of the criterion variable. The self-control component did not show a significant contribution (p > 0.05).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cyberspace Addiction
  • Identity Style
  • Deviance
  • Adolescent
  • Girls